Περί Αυτού

// Γράφει η Πωλίνα Γουρδέα //

Η συνομιλία με νεκρούς ποιητές ήταν ανέκαθεν μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδικασία. Ο Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι (19 Ιουλίου 1893 – 14 Απριλίου 1930) έζησε μονάχα τριάντα έξι χρόνια, όμως τα έζησε φλεγόμενος, όπως διαβάζουμε στο επίμετρο της ελληνικής έκδοσης του «Περί αυτού» από τον Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη και τις εκδόσεις Samizdat. Ο Μαγιακόφσκι ήταν έναν γίγαντας των γραμμάτων, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Με ύψος 1,89 εκατοστά και με φωνή βροντερή και επιβλητική ταρακούνησε στο πέρασμά του την παγκόσμια λογοτεχνία. Η θέση του ήταν εκείνη του πρωταγωνιστή στη λογοτεχνική σκηνή της Ρωσίας και το «Περί αυτού» αποτελεί ένα έργο βόμβα αφού είναι χαρακτηριστικό της ορμητικής λάβας που τον χαρακτήριζε.

Γιγα-ντάν-θρωπος,/ χλευασμένος,/ γιγα-ντάν-θρωπος,/ χτυπημένος,/ στις λεωφόρους/ φωνάζω χωρίς κράνος πολεμικό:/ – Με το κόκκινο λάβαρο!/ Εμπρός!/ Κατά της καθημερινότητας!/ Μέσα από τα μυαλά του άντρα!/ Μέσα από την καρδιά της γυναίκας!/ Σήμερα/ μας κυνήγησαν με ιδιαίτερο πάθος./ Τι ζέστη που κάνει!

(Ροτόντα, σελ. 60)

Ο Μαγιακόφσκι  ήταν ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του Ρωσικού Φουτουρισμού στις αρχές του 20ού αιώνα. Η γραφή του υπήρξε συνταρακτική, αφού είχε ως χαρακτηριστικό της την παρόρμηση των συναισθημάτων. Το «Περί αυτού» είναι ίσως το καλύτερο από τα έργα του, αφού κλείνει μέσα του τη ψυχή του δημιουργού του, ύστερα από τη θυελλώδη σχέση με τη Λίλι Μπρικ, την οποία ο ποιητής γνώρισε το 1915 μετά το ξέσπασμα του μέχρι τότε φονικότερου πολέμου. Όπως διαβάζουμε στο επίμετρο της έκδοσης: Αντικρίζοντας την Λίλι άλλαξε ο κόσμος του και μετά την απαγγελία του ποιήματος (Σύννεφο με παντελόνια) στους καλεσμένους του ζεύγους Μπρικ, την πλησίασε και τη ρώτησε: «Πώς σας λένε για να σας το αφιερώσω;».

Το «Περί αυτού» δημοσιεύθυκε για πρώτη φορά το 1923 στο πρώτο τεύχος του περιοδικού «ΛΕΦ», στη συνέχεια επανατυπώθηκε σε χωριστή έκδοση από τις Κρατικές Εκδόσεις την ίδια χρονιά. Είναι ένα ερωτικό ποίημα, μια βαθιά εξομολόγηση και μια κραυγή απελπισίας ενός μοναδικού άντρα σε μια γυναίκα.

Με τίποτα δεν κοπάζει ο πόνος στην καρδιά,/ σφυρηλατεί τον ένα κρίκο μετά τον άλλο./ Έτσι ακριβώς,/ ο Ρασκόλνικοφ,/ αφού δολοφόνησε/ ήρθε να χτυπήσει το κουδούνι./ Ο επισκέπτης ανεβαίνει τη σκάλα…/ Αφήνω τα σκαλοπάτια – στον τοίχο./ Ακουμπώ στον τοίχο να συνέλθω/ κι ακούω – / οι χορδές στριγγλίζουν./ Μήπως έκατσε/ έτσι απλά/ εκείνη κατά τύχη.

(Δίχως να έχεις να πας πουθενά, σελ. 53)

Ο δεσμός του με τη Λίλι Μπρικ ήταν μοιραίος. Της αφιέρωσε σχεδόν όλα τα ποιήματά του και μέχρι την τελευταία του πνοή ήταν απόλυτα εξαρτημένος από εκείνη. Το «Περί αυτού» γράφτηκε μέσα σε δύο μήνες, από τις 28 Δεκεμβρίου του 1922 έως τις 28 Φεβρουαρίου του 1923. Μέσα στις σελίδες του ο αναγνώστης διακρίνει το εύρημα του σωσία. Ο Μαγιακόφσκι προβάλλει τις προσδοκίες του, όχι μόνο στον Άλλον –τον αναγνώστη, αλλά και στις μελλοντικές γενιές. Ήθελε να αλλάξει τον κόσμο, αλλά οι αντιστάσεις που συναντούσε ήταν σφοδρές. Αναγνώριζε ξεκάθαρα το δίπολο του καινούριου και του αιώνιου, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, του έρωτα και της επανάστασης. Ήταν μεγάλος ποιητής.

Αυτό το θέμα θα ‘ρθει/ παλιωμένο απ’ τους αιώνες,/ μόνο θα πει:/ – από τώρα και για πάντα εμένα θα κοιτάς!/ Και θα το κοιτάξεις,/ και θα γίνεις σημαιοφόρος,/ ροδομάγουλη φλόγα πάνω από της γης τα λάβαρα./ Είναι θέμα πονηρό!/ Ξεπετάγεται από τα γεγονότα,/ στις κρύπτες των ενστίκτων ετοιμαζόμενο για άλμα,/ θαρρείς οργισμένο/ – για τόλμα να το ξεχάσεις!-/ θα σε ταρακουνήσει∙/ θα πέφτουν οι ψυχές απ’ τα τομάρια.

(Περί αυτού – Περί αυτού – περί αυτού;, σελ. 18)

Ο Μαγιακόφσκι, βυθισμένος στην κατάθλιψη, αυτοπυροβολήθηκε στις 14 Απριλίου του 1930 με μία μοναδική σφαίρα, δίνοντας έτσι τέλος στη ζωή του. Το «Περί αυτού» μας αφορά σήμερα όσο ποτέ, αφού μας θυμίζει πως ακούγεται ο επαναστατικός λόγος σε μια εποχή που μοιάζει να το έχει ξεχάσει. Πως η ανθρώπινη ύπαρξη ακροβατεί μεταξύ του καινούριου και του αιώνιου στο διάβα του χρόνου. Πως ο έρωτας μας κάνει αθάνατους σε σώματα θνητά. Μια εξαιρετική μετάφραση του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη σε μια έκδοση καλαίσθητη από τις εκδόσεις Samizdat, με σκίτσα του Μαγιακόφσκι από τα γράμματά του στη Λίλι Μπρικ. Και με το αυθεντικό εξώφυλλο της έκδοσης του 1923 που έχει ως κεντρικό μοτίβο το πρόσωπο της Μπρικ που σημάδεψε τον ποιητή, υπενθυμίζοντάς μας πόσο επίκαιρος είναι πάντα ο Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.