Βαραββάς του Γκέοργκ Τρακλ

//Γράφει η Πωλίνα Γουρδέα//

Ένα μικρόσχημο βιβλίο μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή αν είναι μεγάλο σε περιεχόμενο. Ο λόγος για τον «Βαραββά» του Γκέοργκ Τρακλ, σε μετάφραση και επίμετρο Μιχάλη Παπαντωνόπουλου, από τις εκδόσεις Κοβάλτιο (Αθήνα, 2018).

Ο Γκέοργκ Τρακλ (3 Φεβρουαρίου 1887 — 3 Νοεμβρίου 1914) ήταν Αυστριακός εξπρεσσιονιστής ποιητής, όμως τα πεζά κείμενα που περιλαμβάνονται στην συγκεκριμένη έκδοση είναι το σημείο μέγιστης ενέργειας της διάνοιάς του. Όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου, ο ίδιος μας περιγράφει τον βαθμό γλωσσικής ελευθερίας που διαποτίζει το έργο του: «Αισθάνθηκα, οσμίστηκα και άγγιξα τις πιο τρομερές δυνατότητες εντός μου, και άκουσα τους δαίμονες να ουρλιάζουν μες στο αίμα μου, χιλιάδες δαίμονες με τα καρφιά τους που τρέλαναν τη σάρκα μου. Τι φριχτός εφιάλτης! Μα πέρασε. Και τώρα ακούω μαγεμένος τις μελωδίες από μέσα μου, και το βλέμμα μου, συνεπαρμένο, επινοεί δικές του εικόνες – καλύτερα, παρά οτιδήποτε πραγματικό! Ο δικός μου όμορφος κόσμος κατακλύζεται από απίστευτη αρμονία».


Ένα μικρόσχημο βιβλίο μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή γιατί ανοίγει την αυλαία σ’ ένα πεδίο ξένων σκέψεων, αυτών του συγγραφέα.

Ο Τρακλ αποτελεί έναν ολόκληρο πλανήτη στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία, γεμάτος από σκοτεινά συναισθήματα, ένστικτα και συγγραφική δεινότητα μας αποκαλύπτει, μέσα στα κείμενά του, το βάθος και την οδύνη της ανθρώπινης ύπαρξης. Περιγράφει με φοβερή ακρίβεια και ποιητικότητα την ψυχική ταραχή, τη θλίψη και την απόγνωση σε τέτοιο βαθμό που μπορούμε να μιλάμε για συγγραφική ιδιοφυία. Το βιβλίο περιλαμβάνει αριστουργηματικά κείμενα, όπως το παραβολικό διήγημα «Βαραββάς», τον θεατρικό διάλογο «Μαρία Μαγδαληνή» και ποιήματα σε πεζή μορφή, τη «Μεταμόρφωση του Κακού» και την «Εγκατάλειψη». Το αναγνωστικό κοινό έρχεται σε επαφή με την πρόζα του Τρακλ και ανακαλύπτει πως ο χρόνος είναι πάντα σύμμαχος στα μεγάλα κείμενα. Όπως ανέφερα στην αρχή, ένα μικρόσχημο βιβλίο μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή γιατί ανοίγει την αυλαία σ’ ένα πεδίο ξένων σκέψεων, αυτών του συγγραφέα. Και όταν το μέγεθος είναι του βεληνεκούς του Τρακλ, η ανάγνωση μοιάζει με θρησκευτική εμπειρία. Το δαιμονικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης εμποτίζει τα πλάσματα του Τρακλ προκαλώντας όλεθρο, τρέλα και απελπισία. Είναι πάντα η πιο ισχυρή μεταφορά για το πένθος, δηλαδή η θύμηση για μια πρότερη κατάσταση που πια δεν υπάρχει. Ο Σατανάς πάντα θυμάται το φως του ήλιου, ένα από τα πολλά αγαθά που απαρνήθηκε όταν ξεκίνησε την επανάσταση ενάντια στον Θεό.

Τέλος, να αναφερθώ στην εξαιρετική μετάφραση του Μιχάλη Παπαντωνόπουλου και στο επίμετρο για τη γλώσσα του Τρακλ. Μέσα στους χαλεπούς καιρούς που διανύουμε είναι φωτεινές ακτίνες οι άνθρωποι που μελετούν και μεταφράζουν, τόσο εμπνευσμένα, λογοτέχνες και ποιητές όπως ο Γκέοργκ Τρακλ. Ο «Βαραββάς» είναι ένα βιβλίο που πρέπει οπωσδήποτε να είναι στο ράφι ή στο κομοδίνο ενός παθιασμένου αναγνώστη γιατί μας συστήνει τη βαθιά σκέψη της γλώσσας του Τρακλ. Να ευχηθούμε καλή συνέχεια στον κ. Παπαντωνόπουλο και στις εκδόσεις Κοβάλτιο για την αγάπη των μεγάλων λογοτεχνικών κειμένων και να πούμε με ανακούφιση ευτυχώς που στον ελληνικό εκδοτικό χώρο υπάρχουν ακόμα άνθρωποι με ταλέντο!

Απόσπασμα από το βιβλίο:

Και αναπαύθηκε σε απαλά μαξιλάρια ο Βαραββάς∙ και οι υπηρέτριες άλειψαν το σώμα του με το ακριβότερο βάλσαμο και στα πόδια του έπαιζε γλυκά μία κοπέλα το έγχορδό της και κάθισε στα γόνατά του η ερωμένη του νεαρού, που ήταν πιο όμορφη και από της άνοιξης την κόκκινη αυγή. Και ακούγονταν γέλια –και οι καλεσμένοι είχαν μεθύσει με ξεδιάντροπες απολαύσεις, γιατί όλοι -Φαρισαίοι και υποτακτικοί των ιερέων– εχθρεύονταν και καταφρονούσαν τον Μοναδικό.

Και μόλις ήρθε η ώρα, ο νεαρός πρόσταξε σιωπή, και έπαψε κάθε θόρυβος.

Και έπειτα, γέμισε το χρυσό του κύπελλο με το ακριβότερο κρασί, και στο δοχείο γυάλισε το κρασί σαν αίμα. Και έριξε μέσα ένα μαργαριτάρι και πρόσφερε το κύπελλο στον Βαραββά. Και πήρε κρυστάλλινο κύπελλο και το ύψωσε προς τον Βαραββά:

Ο Ναζωραίος πέθανε! Ζήτω ο Βαραββάς!

Γκέοργκ Τρακλ, Βαραββάς, μετάφραση: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος, σελ.: 33, εκδ.: Κοβάλτιο (Αθήνα, 2018)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.